'İÇTEKİ'
Master tezi, Marmara Üniversitesi
ÖNSÖZ
Bu tezde bir kısa filmin üretimindeki bazı noktaları açıklamak istedim. Ancak
tez doğal olarak özellikle İçteki adlı kısa film projesi ile ilgilidir. Bu
projenin çekim öncesi hazırlık devresi, düşünsel dayanakları, bazı teknik
bilgiler tezin ana başlıkları diyebiliriz. Bunun yanısıra filmin tamamını
kapsayan, yönetmen tarafından çizilmiş storyboard çalışması ve senaryo tezin
sonunda yeralmaktadır. Storyboard plan plan çizildiği için ayrı bir çekim
senaryosuna gerek görülmemiştir.
İÇİNDEKİLER
ÖZET - SUMMARY
GİRİŞ: KISA FİLM NEDİR ?
· İÇTEKİ PROJESİNİN GELİŞİMİ
· GÖSTERGEBİLİMSEL AÇIDAN İÇTEKİ
· MASAÜSTÜ ÇALIŞMALARI
· FİNANS SORUNLARI
· UYGULAMA AŞAMASI İLE İLGİLİ BİLGİLER
· SENARYO
· SONUÇ
ÖZET
Kısa film sinemada bir geçiş süreci değil, başlı başına bir türdür. Kısa film
süre olarak kısa olmasına karşın çoğu zaman bir uzun metrajlı filmden anlam
olarak daha uzun olabilir.
Kısa film, yenilikçi ve deneysel tavrı ile bir anlamda ulusal sinemanın motorudur.
Üstelik ticari bir yapıda olmadığı için, yaratıcıları ticari sinemanın klşelerine
ya da 'olması gerekenlerine' bağlı kalmak zorunda değildir.
İçteki, konu olarak Faust'un başka bir uyarlaması olarak görülebilir. İçteki
'nin bir başka özelliği de önceki filmlerimin tersine komedi olmayışıdır.
Bu filmde denediğim, fantastik boyut içinde bir gerilimi kurabilmekti.
İçteki için sponsor aranmasına karşılık bu çaba olumsuz sonuçlandığı için
film kimsenin mali desteği olmadan kendi imkanlarım ile gerçekleştirildi.
SUMMARY
What is short film? It's a unique kind of cinema. Short film is really short
by time but many times longest then a normal (long) movie. Short film motorize
the national cinema because short film makers are free for making some experiments
or revalutionary explanations. Short film makers are free because short films
are non-commercial. They don't have to fit rules or clishes of commercial
normal movies. That's why they always try new things or shapes.
İçteki has a different place in my filmography: It's not a comedy. I try to
construct a suspense and a fantasy angle. This shot movie is about a kind
of Faust version.
As almost all short film makers, we struggled to make this movie with very
very less amount of money and technical support. We worked for find a sponsor
and try to banks and a couple major companies. But result was negative. This
short film made with no financial support of persons or companies.
GİRİŞ: KISA FİLM NEDİR ? (VE NE DEĞİLDİR ?)
Kısa film elbette salt isminden anlaşıldığı gibi filmin kısa olanı değil.
Evet, kısa film süre olarak gerçekten kısa, fakat çoğu zaman anlam olarak
bir uzun metrajlı filmden daha uzun.
Kısa film, kendine özgü anlatım biçimi olan bir türdür. Anlatım dili özgürdür,
yenilikçidir. Herşeyden önce kısa filme bu özellikleri kazandıran ticari olmamasıdır.
Seyirci toplama kaygısı gütmediğinden (bir bakıma güdemediğinden !) klişeleri
ve 'olması gereken sahneleri' her zaman göremezsiniz. Yönetmen ve filmin diğer
yaratıcıları dışavurmak istediklerini piyasa koşullarına bağlanmadan yaparlar,
bu da ciddi bir özgürlüktür.
Bu arada benim görüşüme göre bu özgürlüğün de bir sınırı olmalı, bu sınır da çok basit bir çizgi: İzleyiciyi sıkmamak ! Filmin yaratıcısı, yaptığı kısa film de olsa, istediğini istediği gibi yapma şansını (sadece anlam olarak) izleyiciyi ekran karşısında bunaltmak olarak algılamamalı.
Özetle bu özgür anlatım, hiçbir zaman izleyicinin sıkılmasını beraberinde getirmemeli. Bu konu üzerinde bu kadar durmamın nedeni hem yurtdışında hem de Türkiye'deki (özellikle Türkiye'deki) kısa film örneklerinde 'anlaşılmayan' filmlerin sayısının azımsanmayacak boyutta olması.
Bir başka nokta da süresi kısa olan uzun filmler. Kısa
film, kısa film mantığında yaratılmalıdır. Uzun metrajın elemanlarını ve anlatım
biçimini kullanarak çekilen 20 dakikalık bir film bence kısa film değildir,
uzun metrajlı bir filmin kısa sürmüş halidir.
Bu durumda kısa filmi kendi içinde bir tür olarak kabul etmek ve onu ulusal
sinemanın motoru olarak kabul etmek gerekir. Yönetmenler (genç de olsa yaşlı
da) içlerinde kalan herhangi birşeyi kısa filmle deneyebilir, geliştirebilirler.
PROJENİN GELİŞİMİ
'İçteki' projesinin ilk gündeme gelmesi yaklaşık iki yıllık bir geçmişe dayanıyor.
35mm. olarak gerçekleştirilen Bir Kent Durumu 'ndan sonra geçen bu iki yıllık
süreç filmin fikrinin ve senaryonun gelişiminin yanı sıra finans sorunlarının
aşılması için de harcandı. Kuşkusuz bu süre içinde senaryo defalarca elden
geçti ve yeniden yazıldı.
Bu film, önceki işlerden önemli bir nokta da ayrılıyor; İçteki bir komedi
filmi değil. Bu filmin komik olmaması için içsel olarak epey çaba harcadığımı
söyleyebilirim. Amacım, komik olmayan bir filmi yapmayı, belli ölçüdeki bir
gerilimi kurmayı denemekti. Buna ek olarak aksiyonu yüksek sahneleri çekmeyi
başarabilmek bir başka hedefti. Ancak teknik imkansızlıklar ( teçhizat, zaman
ve insan gücü ) hareket alanımın sınrlı kalmasına neden oldu.
Sonuçta tüm bunların planlanması ve imkanlarının yaratılması için geçen bu iki yıllık süre büyük olasılıkla masaüstü çalışmasına ayrılan zamana yansıdığı için yararlı oldu denebilir. Bir Kent Durumu 'nu 35 mm. çektikten sonra İçteki 'ni de negatif çekmeyi çok istememe rağmen gerçekleşemedi. Bu konu ile daha ayrıntılı bir yazıyı finans başlığında okuyacaksınız.
GÖSTERGEBİLİMSEL AÇIDAN İÇTEKİ FİLMİ
Film, bir bakıma Goethe'nin Faust eserinden esinlemeler taşımaktadır. Özellikle
filmin başındaki Tanrı ve Şeytanın konuşmasında bu izler daha nettir. Film
bu konuşma ile başlar. Tanrı ile Şeytan insanları kendi yollarına çekmek konusunda
iddialaşırlar. Bu sahnenin ilk versiyonunda Tanrı mavi renkte büyük dikdörtgen
bir prizma, şeytan ise üzerinde alevler kaplanmış bir boynuz şeklinde 3 boyutlu
bilgisayar animasyonu olarak tasarlanmış hatta uygulamasına başlanmıştı ancak
daha sonra bu iki varlığın bu kadar nesnel bir biçimde sembolize edilmemesi
gerektiği düşüncesi ile ışık haline dönüştürüldü. Fakat yine de renk öğesini
kullanarak sonsuzluğu daha iyi anlattığı için mavi ışıltıyı Tanrı olarak,
kan ve ölümü anlattığı için kırmızı ışıltıyı da Şeytan olarak düzenledim.
Aralarındaki hiyerarşik farkı parıltının dozuyla ve hangi ışıltının kime ait
olduğunu konuşmaya paralel giden parlaklık seviyesi ile sağladım. Seslendirmeyi
yapanlar yine Ercan Akışık (Tanrı) ve Boran Kaya (Şeytan) oldu. Sesleri filtreleyerek
farklılaştırmaya ve kalınlaştırmaya çalıştım.
Bu diyaloğun arkasından gelen ikinci sahne ise arabanın tepeden çekimiyle
başlıyor. Bu planı özellikle Tanrı katından yeryüzüne inişi anlatabilmek amacıyla
yaptım (aslında helikopterle daha yüksekten başlayıp alçalacak ve daha uzun
sürecek bir plan çok daha doğru olacaktı !…). Ardından başlayan ikili konuşmada
kahramanların kişiliklerine dair ana bilgileri alabiliyoruz. 2. Adamın sigarayı
kendi ağzında yakıp vermesinden aralarındaki yakınlığı, 2. Adamın endişeli
tavırlarına karşılık 1. Adamın daha rahat tavırlarından aralarındaki kişilik
karşıtlıklarını da görebiliyoruz.
Adamlar o gece bir fahişe ile birlikte olmaya gitmektedirler.
2. Adam bundan son derece rahatsız olmasına karşın yine de oradadır. 1. Adam
ise sanki bu iş defalarca yapmış gibi rahat ve girişkendir.
Kadının beklerken görüntülerinde bir küpe detayı vardır. Bu küpe üçgen formunda
sivri hatlı bir yapıdadır. Sivri hatların şeytanı betimlediğini düşünüyorum.
Şeytanın biçimlerine bakıldığında sivri hatlar (çatalının ucu, boynuzları,
kuyruğunun ucu, tırnakları) ve kırmızı renk oldukça yerleşmiştir. Bu düşünceye
denk düşmesi için kadının sivri hatlı formlarını (küpe, topuklu ayakkabı)
sıkça kullandım.
Kadını yoldan alırlar ve evlerine getirirler. Evleri çıplak ampul ışığıyla
aydınlatılmış son derece az eşyalı bir evdir, burada adamların yaşadıkları
bekar hayatı ve kültür düzeyleri ortaya çıkar. Sevişme sahnesinin başlangıcı
normal aydınlatmanın kırmızıya dönmesi şeklinde olur ve tüm sahne kırmızı
ışık altında devam eder. Kırmızı rengin kullanılması ile şeytanın işbaşında
olduğu ya da 'işe başladığı' anlamına gelen bir atmosfer yaratmak istedim.
Bu sahnede sevişme faaliyetinin olmaması sadece kadının 'cezbedici' görüntüleri
ve adamların yüzlerinin olmasının sebebi anlam alanını daraltarak güçlendirmekti.
Yani sadece baştan çıkaranlar ve baştan çıkanların görülmesi. Bu sahnede 1.
Adam sevişme esnasında kadının saçını çeker, kadının yüzündeki ifade ise biraz
hain biraz aşağılayıcı bir ifadedir, amacına ulaşmada adımlar atmaya başlamıştır.
Sonraki sahne oldukça önemli; ertesi sabah uyanırlar ve
kadının evde unuttuğu (bıraktığı) çantasını bulurlar. Çantanın içinde bir
tabanca vardır. 2. Adam silahın geri vermeye çalışır ama kadına ulaşamaz,
1. Adam ise içten içe silahı alıkoymak niyetindedir. 2. Adamın işe gitmesiyle
ayna karşısında silah ile kendini seyreder. Aynanın olduğu oda kendi odasıdır
(ceketi asılıdır) ve bize adamın karakteri ve yaşam tarzıyla ilgili bilgiler
verir. Odada sadece bir çarşafsız bir yer yatağı ve bir kadın posteri vardır.
1. Adamın kültür düzeyindeki düşüklüğü ve estetikten uzak bekar yaşamını farkederiz.
Aynada kendini seyreder ve kendini silahla birlikte görmekten hoşlanır. Kendini
güçlü hisseder. Aynanın karşısında yaptığı silah çekme denemelerinin sonunda
ayna kırılır ve adamın aynadaki görüntüsü parçalı gözükür. Burada anlatılan
silahla birlikte kişiliğindeki bozulmaların ve deformasyonun başladığıdır.
1. Adam balkonda otururken geçmişini hatırlar, heyecanla hediye paketini açarken
paketten çıkanın oyuncak tabanca olması onu mutsuz eder. Ancak haylaz bir
başka çocuğun onunla dalga geçmesi oyuncak silahın gerçek olmasını diletir.
Buradan şu sonucu çıkarabiliriz, aslında insan başlangıçta gerçekten masum
fakat çevre, bir başka deyişle insanın yine kendisi, şiddeti doğuruyor ve
enstrüman olarak yine kendi icadı bir makinayı; silahı yaratıyor.
Balkonda 2. Adam geldiğinde 1. Adam ona silah için aldığı kılıfı gururla gösterir,
artık ona iyice sahip olmuştur. O güne kadar uğradığı ezikliklerin acısını
çıkarabilmek için onu muhafaza etmiştir. 2. Adam bu durumu onaylamaz. Ardından
gelen diyalogta 1. Adamın işsiz olduğunu ve iş aradığını anlarız. Başarısız
geçen bir iş görüşmesinden bahsederken silahı çıkartır (aynı küçüklüğündeki
gibi elindeki tek materyali içsel intikamı için kullanmaktaddır ancak bu kez
farklıdır çünkü silah gerçektir) ve sokağa doğrultur. 2. Adam tedirgin olur
ve tartışma sonunda silah ateş alır, sokaktan geçen biri tesadüfen vurulur.
Artık silahın geri verilmemesi somut bir sonuç doğurmuştur kaza da olsa birini
öldürdükleri için katildirler.
Ertesi gün ise olanları unutma amacıyla yapılan bir eğlence sonrası çıkan tartışmada 2. Adam, 1. Adam dayak yerken silahla havaya ateş eder ve kavgayı durdurur. Ancak kabadayıların silah karşısındaki gerilemelerine rağmen silahı ateşler ve hepsini öldürür. Artık bilinçli şekilde öldürmeler de böylece başlamış olur.
Kavganın ardından kadının evine doğru yola çıktıklarında
araba uzaklaşırken görüntü bulanıklaşır. Bundan böyle düşüşe başlarlar. Kadının
evinin bütün duvarları siyahtır. Buradan sonra mümkün olduğunca mekanı gerçeklikten
uzaklaştırıp yaratığın otaya çıkışına hazırlık yapmak istedim. Siyah bu açıdan
yokluğu temsil etti. Anlatılmak istenen aslında ne kadının ne de şeytanın
olduğu çünkü herşey insanın içinde oluşuyor bu yüzden kadın da evi de aslında
yok, gerçek değiller.
Kadının evinde adamlar kadının silahı kendilerine kasten 'denemeleri için'
bıraktıklarını öğrenirler. 'Deneme' kelimesini kasten kullandım. Adamlar silahla
bir güç elde etmeyi deneme yolunu seçtiler sonuçta. İnsan kötülüğe hiçbir
zaman mahkum edilmiyor, önünde her zaman seçenekler var ve denemek kendisine
kalmış. Burada da kadın şeytanı temsil ederek adamlara silahı bırakarak teklifini
yapmış oldu; deneyin=silaha sahip çıkın ya da ondan kurtulun.
'Denenecek' materyal olarak silahı seçmemin özel bir nedeni var (denenecek şey bir sopa, bir yalan, kötü bir davranış gibi materyal ya da soyut bir şey olabilirdi), silah -kavram olarak- belki de insanlık tarihinin en özel nesnesi. İnsanlar birbirlerini yola getirmek, öldürmek için silah denen makinayı yapıyorlar, harcanan efor ise dehşet verici. İnsanlık tarihi silah yapma amacı ile başlanmış ve başka ürünleri de içinden çıkarmış buluşlarla (tıbbi tarama cihazları, internet, ilaçlar vb.) dolu.
Kadının evi adamlar için bir tür sondur. Burada çıktıkları yolun sonuna gelirler. İndikleri merdiven aslında bilinçlerinin derinlikleridir ve merdivenin sonunda karşılaştıkları kendi yüzlerini taşıyan yaratık ise kendi içlerindeki kötülüktür.
Sonuçta adamlar yaratığın kahkaha sesleri ile duyulan silah sesleri sonunda ölmüş olurlar. Birbirlerini vurmuş olmalarının ya da başka birisi tarafından vurulmuş olmalarının bir önemi yoktur. İntihar da etmiş olabilirler ama sonuçta artık yokturlar ve kendi kendilerini bitirmişlerdir.
Filmin sonunda ise aslında gerçek olmadığını pekiştirircesine
kadın üzerindeki kanlardan ve yırtık gömleğinden eser olmadan tekrar belirir
ve gücünü simgelemek için ufak bir hareketle yerdeki silahı uçurarak eline
alır. Adeta tekliflerini sürdürmek için dimdik ayaktadır.
Kan birikintisine basışı acımasızlığının ve gücünün bir başka simgesi. Ve
teklifini bu kez seyirciye yineler 'denemek istermisiniz…' bu kez bir ekleme
daha olur, '…belki de denenmek istersiniz ?…' Yani siz birilerine kötülük
yapmayacaksanız nasıl olsa size kötülük edecek başkaları bulunacaktır !…
MASAÜSTÜ ÇALIŞMALARI
Bilindiği gibi bir film için en çok zaman masada harcanıyor (harcanması gerektiği
hep söyleniyor !). İçteki için önce bir senaryo çalışması oldu ve bu bir süreç
halinde devam etti. Filmin konusu her ne kadar fantastik de olsa bir yere
kadar, yani filmde 'iplerin koptuğu' ve her şeyin olabileceği o ana kadar
olan olayların mantıklı bir sebebe dayanması önemli bir noktaydı.
İkinci olarak bir başka denemeyi de bu filmde yapmaya
çalıştım. Normal bir uzun metraj film seyrederken alışkın olduğumuz biçimde
olaylar farklı dozlarda da olsa fiziksel bağlantılarla akar. Örneğin kahramanlar
arabaya binerler, bir süre arabada giderler, inerler, binaya girerler, vb.
Sonuçta bir odaya girerler ve asıl laflarını ederler. Bu akış esnasında yönetmen
bir takım yan anlamları işleme koyabilir ama çoğunlukla bu tam olarak olmaz,
hep klişeler görünür. Yani kahramanlar hakkında aslında bildiğimiz ya da anladığımız
ya da birazdan göreceklerimizi görmeden de anlayabileceğimiz özellikler (kahramanın
'asi ve mağrur olması' ya da endişeli olması vb.) bize gösterilir.
İçteki 'nde ise bütün bu 'ara bağlantıları' devreden çıkardım. Yani kahramanlar
kızı arabaya aldıktan sonraki plan evdeki odaya girişleri, çünkü amacımız
onları o odaya sokmak ve ihtiyacımız olan şeyi söyletmek ya da olayı gerçekleştirmek.
Şunu belirtmekte de fayda var, bu 'devreden çıkarma' bence tam olarak ancak bir kısa filmde denenebilirdi çünkü bu yolla hem olayların ekran süresi azalmakta hem de yoğunluğu son derece artmakta. Bu da kısa filmin bir anlamda tam temsil ettiği yere denk düşüyor: Kısa ama yoğun, anlam olarak uzun. Öyleki bir bakış ya da edilen bir laf bize o insanın amacını ya da kişiliğinin bilgilerinin işimize yarayacak kadarının tamamını bilmemize yetiyor.
Örneğin filmin ilk planlarında adamlar arasındaki dostluğu ya da yakınlığı adamların birinin sigarayı kendi ağzında yakıp diğerine vermesinden, aralarındaki kişilik farklılıklarını ise tavırlarından, birinin endişeli, diğerinin rahat tutumlarından anlayabiliyoruz. Bunlar bir planda oluyor ve yeterli. Bir başka örnek sevişme sahnesindeki kadının bir anlık (zaten yüzü sadece orada tam görünüyor) yüz ifadesi. Kadın, adamın elini uzatıp saçını çekmesi ile adama bakar ve yüzünde aşağılayıcı bir gülümseme oluşur. Kadın amacına ulaşmaktadır, bir şiddet hareketini ahlaka uymayan bir durumda onlar üzerine yaratmıştır. Bence kadının yüzündeki o ifade, kadının amacını ve buna nasıl ulaşacağını anlatmak için fazlasıyla yeterli. Kuşkusuz bu kodlamalar ışık, müzik, kadraj gibi elemanlarla da destekleniyor. Yukarıda sözünü ettiğimiz sevişme sahnesinin kırmızı renk hakimiyetinde geçmesi ve romantiklikten uzak müziği kadının ifadesinin istediğimiz anlamı vermesine yardımcı oluyor.
Burada seyirciye yük daha fazla biniyor çünkü 20 dakika boyunca gözünü ekrandan ayırmamak zorunda ve kafasında bağlantıları yapamazasa film kopukluk hissi verebiliyor ve bu da istenilen bir şey değil. Ama bir kısa film yaptığımız için seyirciyi biraz yorma hakkını kendimde görüyorum.
Çekim öncesinde yoğunlaşılan bir başka konu storyboard çalışmasıydı. Genelde aşırı zahmetli olması nedeniyle yapmaktan kaçınılan bu yönteme daha önceki bütün filmlerde olduğu gibi yine başvurduk. Storyboard, hem filmin bütününü görsel olarak görmeyi kolaylaştırıyor hem de çekim anında sorunlardan dolayı oluşan 'kafa durmalarında' imdada yetişiyor. Yinede incelediğimizde storyboard'un tamtamına uygulanmadığını görüyoruz. Çekim anındaki hisler, oyuncuların yarattığı aura, bir sinerji yaratıyor ve değişiklikleri de beraberinde getiriyor. Böylece yönetmen cebinde bir başvuru kaynağı ile çeşitlemelere daha rahat girebiliyor. İçteki'nin storyboard'unun tamamının çekim öncesi halini ilerleyen sayfalarda bulabilirsiniz.
Filmin ana oyuncuları olan 1. ve 2. Adam canladıracakları rol gereği hem belirgin bir karşıtlık (çekingen-girişken, sakin-asabi gibi) içindeyken hem de net bir uyum içinde olmalıydı, bir başka deyişle 'ikili' olmalıydılar. Ercan Akışık ve Boran Kaya hem fiziksel farklılıkları hem de aralarındaki uyumla rolü tamamlayan iki kişi oldular. Ayrıca oyunculuk yetenekleri de film için ciddi bir artı oluşturdu.
FİNANS SORUNLARI
Kısa ya da uzun bir film yapmanın mali yükü hiçbir zaman azımsanamaz. İçteki
filminin bir başka özelliği de hiç bir kişi ya da kuruluştan mali destek almadan
gerçekleştirilmiş olmasıdır. Yalnız bu durum bilinçli bir tercih değil bir
zorunluluktan doğdu. Amaç, çekim sonrası giderleri İFR tarafından karşılanan
Bir Kent Durumu 'ndan bir adım daha ileri gitmek daha çok imkanla daha iyi
bir film yapmaktı. Bu doğrultuda hedefi daraltıp banka ve sigorta şirketlerini
kapsayan, ek olarak da konuyla ilgili olabilecek bir kaç kuruluştan oluşan
bir liste oluşturup sponsorluk talebi ile başvurdum. Film için istenen bütçe,
dilenirse bir kısmının da karşılanabileceği notuyla 1 milyardı ve hiçbirinden
olumlu bir yanıt alınamadı, hatta çoğundan yanıt bile alınamadı. Aşağıda bu
listeyi ve başvuru sonucunu inceleyebilirsiniz:
Adabank Dosyaya bile bakmak istenmedi.
Akbank "Bütçeleri uygun değil" yanıtı geldi.
Alternatif Bank Yanıt Yok.
Bank Express Olumsuz yanıt.
Bank Kapital Yanıt Yok.
Banque National Paris Olumsuz yanıt.
Birleşik Türk Körfez Bank Yanıt Yok.
Site Bank Olumsuz yanıt.
Citibank Yanıt Yok.
Demirbank Yanıt yok.
Bayındırbank Yanıt yok.
Dışbank Yanıt yok.
Egebank Yanıt yok.
Emlak Bankası Dosyaya bile bakmak istenmedi.
Etibank Yanıt yok.
Finansbank Yanıt yok.
Garanti Bankası Programlarına uymadığı gerekçesi ile olumsuz yanıt.
Habibbank Dosyaya bile bakmak istenmedi.
Indosuez Euro Türk Dosyaya bile bakmak istenmedi.
İnterbank Yanıt yok.
Kentbank Yanıt yok.
Kıbrıs Kredi Bankası Dosyaya bakmak bile istenmedi.
Koçbank Yanıt yok.
Midland Bank Dosyaya bile bakmak istenmedi.
Osmanlı Bankası Yanıt yok.
Oyak Bank Yanıt yok.
Park Bank Dosyaya bile bakmak istenmedi.
Sümerbank Yanıt yok.
Toprakbank Yanıt yok.
Sınai Kalkınma Bankası Dosyaya bile bakmak istenmedi.
Turkishbank Dosyaya bile bakmak istenmedi.
Türkbank Yanıt yok.
Yaşarbank Dosyaya bile bakmak istenmedi.
Vakıf Bank Yanıt yok.
Yapı Kredi Sinema projerini desteklememe prensipleri varmış.
Altınbaş Bütçe uygun olmadığı için olumsuz yanıt.
Efes Pilsen Artık filmlere destek vermiyoruz (!) şeklinde yanıt.
Fida Film Olumsuz yanıt.
ÇYD derneği* Olumsuz yanıt.
Reklamverenler d.* Olumsuz yanıt.
Siemens Olumsuz Yanıt.
* Derneklerden sadece üyeleri ile temas kurma konusunda aracılık yapmaları talep edilmiştir !
Yukarıdaki tablo hakkında söylenecek fazla bir şey bulamıyorum.! Her kuruluş 50 milyon verse bütçe zaten tamamlanacaktı ve en acısı da yanıt bile vermeye tenezzül edilmemesi herhalde. Ek olarak da derneklerin sadece iletişim kurma işini bile yapmaya yanaşmaması bu tip kurumların ne işe yaradığı sorusunu akla getiriyor.
Sonuçta film kimsenin maddi desteği olmadan bitirildi. Belki daha iyi şartlarda daha iyi bir film ortaya çıkacakken, yine iyi bir film ortaya çıktı ama daha çok ter ve daha çok iyi niyet tükettirerek. Bu da onu aslında daha değerli yapıyor.
UYGULAMA AŞAMASI İLE İLGİLİ TEKNİK BİLGİLER
Bu bölümde filmle ilgili bazı rakamsal bilgilerin verilmesinde fayda var.
Filmin çekimleri 5 gün, montaj aşaması 4 gün sürdü. Hazırlıkla geçen yaklaşık
1 haftalık sürecin büyük kısmı dekorların ve özellikle filmin finalindeki
'içteki' nin yapılmasına harcandı. Filmde oyuncular hariç toplam 9 kişi çalıştı.
Çekimler sesli olarak gerçekleştirildi.
Filmde teçhizat olarak, Canon XL1 mini DV videokamera, toplam 5kW ışık ve
kurgu için Avid Media Composer 9000, ses efektleri için Sound Edit 16 kullanıldı.
İÇTEKİ
Sinopsis
Bir gece, iki adam arabalarına bir fahişe alırlar, birlikte geçirdikleri gecenin
ardından kadın içinde bir tabanca olan çantasını adamların evinde bırakır.
İstemeden de olsa sahip oldukları silah yüzünden başlarına olumsuz şeyler
gelir, bir yerde yaşamları değişir. Ardından tekrar kadını bulduklarında bu
kez onun evine giderler. Evi dolaşırken merdivenle aşağı inilen bir oda bulurlar.
Odaya indiklerinde onları yerde kıvranan iri bir kurtçuk beklemektedir. İğrenç
görünümlü bu yaratık, adamlara kendisinin içlerinde büyüttükleri öz olduğunu
anlatır. Adamlar bu esnada kapıldıkları bir yanılsama (birlerine silah çektiklerini
zannederler) sonucu birbirlerini öldürürler.
Adamların cesetleri yanında biri belirir, gelen kadındır. Hırpalanmış görüntüsünden
eser yoktur. Kameraya aynı silahı uzatarak 'denemelerini' ister, bir süre
bekledikten sonra "belki de denenmek istersiniz' der ve kameraya doğru
ateş eder, görüntü kararır.
Senaryo
1. SAHNE Bilgisayar ortamı
Gerçek olmadığı belli olan, 'sanal' bir ortam havasında oluşturulmuş gökyüzü
görünümündeki ortamda havada süzülerek siyah koni biçiminde bir kütle kameraya
yaklaşır. Ardından da siyah kütleye kıyasla çok daha büyük dikdörtgen prizma
şeklinde açık mavi renkli kütle gelir. Aralarında bir konuşma geçer. Konuşma
esnasına mavi kütlenin yüceliği, siyah kütlenin ise küçüklüğü vurgulanır.
Siyah kütle - Güneşle dünyalar arasında tek gördüğüm insanların
nasılda acılar içinde yüzdüğü…
Onlara sunduğun göklerin ışığına akıl adı veriyorlar ve bunu ancak bütün hayvanlardan
daha da hayvan olmak için kullanıyor.
Mavi kütle - Sen hep şikayet için mi gelirsin ? Şu dünyada sana hiçbirşey hoş görünmez mi ?
Siyah kütle - Ne yazık ki hayır ! İnsanların sefaleti
ve işe yaramazlığı bende acıma duygusundan başka birşey uyandırmıyor. Hatta
kimi zaman onlara bu yüzden eziyet bile etmek istemiyorum.
Mavi kütle - İnsanlarımın tarafıma yaptıkları kimi zaman karışık görünen hizmetleri
onları nihayetinde aydınlığa çıkaracaktır. Yeşillenen bir fidanın meyve vereceğini
bahçıvan bilir.
Siyah kütle - İsterseniz bu konuda bahse girelim… Eğer bu yaratıkları kendi yoluma çekmek, onların içine acı ve pişmanlık tohumları ekmem için izin verirseniz herhalde kaybeden siz olacaksınız.
Mavi kütle - Küstahlığına rağmen yeryüzünde yaşam devam ettiği sürece bu konuda izinlisin… Yaşam sona erdiğinde nasılolsa sen ve yanındakilerin başına gelecekler belli. Ama unutma ki acılar içinde kıvranan bir ruh bile doğru yola sapacak erdemi içinde barındırır ve kullanır.
Siyah kütle - Öyle olsun… Bu beni yıldırmıyor. Ama hedefime ulaşırsam müsadenizle göğsümü kabartarak dolaşacağım.
Mavi kütle - Eğer o an gelirse karşıma rahatlıkla çıkabilirsin. Zaten insan gibi gevşeklik ve tembelliğe yatkın bir yaratığa senin gibi tahrikkar birini arkadaş olarak vermekten daha akıllıca bir şey herhalde yok…
2.SAHNE GECE / DIŞ / SOKAK
Sokaklarda ilerleyen araba kuş bakışı gibi bir açıdan görünür. Adamlar, arabada
yolalmaktadır. Şehirin içinde dolaşırlar. Arabaları normal bir orta sınıf
arabasıdır. Arabayı kullanmayan adam ön camdaki kırmızı Marlboro paketinden
iki sigara alıp kendi ağzında yakar ve birini diğerine verir. Adamların tipleri
ve davranışlarından biraz serseri tipli adamlar olduğu anlaşılır. 2. Adam
diğerine göre biraz daha çekingen ve yumuşakbaşlıdır.
Adam 2 - Bana bak iki kişi gidiyoruz diye bi sorun çıkmasın…
Adam 1 - N'olucak ya… Parasıyla dimi… Ne sorunu çıkacak…
Bir süre daha arabayla devam ederler.
Adam 1 - İşte hatunu alacağımız köşe burası işte bu da hatun…
Sokağın köşesinde alımlı bir fahişe beklemektedir. Araba durur, kadın arabanın içine baktıktan sonra arabaya biner. Arabanın içinde,
Kadın - Sizin yerinize gidelim koçlar…
Adam 1 - Tamamdır.
Araba hareket eder.
3. SAHNE GECE / İÇ / 1. VE 2. ADAMIN EVİ
Adamlar önden kadın arkadan eve girerler. Ev, sıradan bir bekar evi görünümdedir.
Fazla eşya yoktur, olan eşyalar da eskiyüzlü ve düzensizdir. Kadın salonun
ortasında durur,
Kadın - Şimdi n'apıyoruz ?
Hiç boşluk vermeden sert bir müzikle birlikte adamların ve kadının sevişme görüntüleri başlar, bütün aksiyon eskimiş, hatta yırtık duvar kağıdı parçaları olan duvarda gölgelerin hareketiyle anlatılır. Sevişmede de kimi zaman sert hareketler (kadının saçından sertçe tutmaları vb. gibi direkt vurmadan sergilenen şiddet davranışları şeklinde) dikkat çeker.
4. SAHNE GÜNDÜZ / DIŞ-İÇ / 1. VE 2. ADAMIN EVİ
Şehrin pek parlak olmayan bir semtinin genel görünümünden 1. Adamın evinin
içine geçilir. Kamera eve ait detayları gösterir. Kadın gitmiştir. Adamlar
uyanır, evin içinde dolanmaya başlarlar. Evde bir kadın çantası bulurlar.
Adam 1 - (Gözüyle işeret eder) Bu ne lan ?
Adam 2 - (Yerinden kalkar ve çantayı alır, inceler) Dün akşamkinin çantası
herhalde… Unutmuş salak…
Adam 1 - Ver bakiim.
1.Adam çantayı alır içine bakmaya başlar. Bir kaç ıvır zıvır çıkardıktan sonra büyük ve parlak bir tabanca çıkartır.
Adam 1 - Hasss…
Adam 2 - Ulan yaa… Bu ne oolum ?
Adam 1 - Tabanca !…
Adam 2 - N'apıcaz şimdi bunu ?
Adam 1 - …
Adam 2 - Abi bence kadını arayalım, verelim gitsin, başımıza kalmasın
1. Adam bu fikri çok fazla onaylamış gözükmez, sessiz kalır. 2. Adam telefona sarılır. Bir kağıda bakarak numarayı çevirir. Aradığı numaraya kaba bir erkek sesi yanıt verir.
Telefon - Alo ?
Adam 2 - Eee… İyi günler, Şebnem'le görüşecektim…
Telefon - O kim la ? Yoh burada ööle biri…
Adam 2 - Pardon… Orası 234 56 78 değil mi?
Telefon - He o numara ama ööle biri yoh !
Telefon kapanır. Adamlar birbirlerine bakarlar.
Adam 2 - Bu numara mı yanlış yav ? (Kendikendine) E bu kağıttaki numaradan aramadık mı biz bunu dün yav ? (diğer adama döner) Neyse ya sen bir düşün herhalde başka bir numaraydı, benim işe gitmem lazım…
2. Adam evden çıkar, 1. Adam evde kalır. Bir süre durduktan
sonra elinde silahla yatak odasına gider.
Yatak odasında bir yatak, bir dolap ve bir boy aynası vardır. Aynanın karşısında
bir süre durduktan sonra silah çekme provaları yaparak kendini seyreder. Tabancaya
ait yakın planlar burada kullanılır, bu planlar tabancanın mekanik hareketlerinin
yakın plan çekimleridir. Son silah çekme provası esnasında tabanca aynaya
çarpar ve ayna çatlar. Adam kendinin iki üç parça şeklinde çoğalmış görüntüsüne
bakakalır.
5. SAHNE GECE / DIŞ-İÇ / 1. VE 2. ADAMIN EVİ
Adam evin daracık balkonunda oturmuş elindeki silaha bakmaktadır. Bakışları
dalar. Geçmişi hatırlar. Küçükken bir büyüğü ona oyuncak bir tabanca hediye
eder. Çocuğun yüzünde tam sevinmiş bir ifade oluşmaz. Sanki beklediği böyle
birşey değildir. Bu sırada abisi ya da ona benzer biri olan daha büyükçe haylaz
görünümlü başka bir çocuk gelir ve küçüğün kafasına bir şaplak atar, gider.
Büyük çocuk - O ne lan… Salak !
Küçük çocuk duruma sinirlenir fakat bir şey yapamaz, sadece
büyük çocuğun arkasından elindeki oyuncak silahla nişan alır.
Tekrar balkona döneriz. 1. Adam dışarıyı seyretmeye koyulur. Sokaktan tek
tük insanlar geçer.
Kapı anahtarla açılır. Gelen 2.Adamdır. O da balkona gelir. Birlikte otururlar.
O da dışarıyı seyretmeye başlar. Kısa bir sessizlikten sonra,
Adam 2 - Bu gün hep evde miydin ?
Adam 1 - Bir ara çıktım... (üzerindeki ceketi sıyırarak belindeki kılıfı ve
içindeki silahı gösterir, sesinde bir canlanma olur) Bunu aldım, nasıl ?
2. Adamın ifadesinden diğerinin yaptığını benimsemediği anlaşılır. Ardından bu konuşma ile paralel gidecek aksiyon başlar; bir adam bir taksiye biner, taksi hareket eder. Tekrar balkona dönülür.
Adam 2 - Bugünkü iş görüşmene gittin herhalde… nasıldı
?
Adam 1 - (Silahı kılıfından çıkarır, sokaktan geçenlere nişan alıyormuş gibi
yapar) pek iyi değildi...Onlar arayacaklarmış...
Adam 2 - Olmayacak yani desene...
Adam 1 - …
Taksi yol almaktadır. İçindeki müşteri bir şeyler okumakta, fonda arabesk bir müzik çalmakta, taksici ise yola atlayan yayalarla ilgili söylenmektedir.
Taksici - Ulan gecenin bu saati hala herifler zıp zıp yola atlıyor yaa... Hay anasını...
Kısaca 'normal' bir 'taksi atmosferi' süregider. Tekrar balkona döneriz.
Bir süre sessizlik olur, 1. Adam silahı sokaktan geçenlere doğrultmaya devam eder, 2. Adam bir süre diğerine bakarak yanıt bekler, yanıt vermeyeceğini anlayınca boşvererek o da seyretmeye koyulur.
Taksi sert bir fren yapar ve şöför yolun üstündeki bir
şeylere söylenir ve kornaya basar. Süregiden korna sesi balkona geçilir ve
elinde silah tutan 1. Adam aniden basılan kornayla irkilir ve tetiği çeker,
silah ateş alır, patlama sesi korna sesine karışır. Yoldan geçen biri vurulur
yere düşer. Herşey çok seri biçimde gerçekleşir. Ardından gelen sessizlikte
yol boştur, sadece ölen adam yerde yatmaktadır. Balkondaki adamlarda bir süre
aşağı ve etrafa bakarlar, camlara çıkan kimse yoktur, sonra 1. Adam sakince
ayağa kalkar ve içeriden balkona sızıp adamları aydınlatan ışığı kapatır.
Ardından 2. Adam da içeri girer.
Adam 2 - N'aptın oğlum ?
Adam 1 - Bilmem... kendi kendine oldu işte...
Adam 2 - Birilerine haber verelim... Yaralı falandır…
Adam 1 - (Bir an düşünür) Gel dışarı çıkalım... dolaşalım biraz...
2. Adam, bir an hareketsiz kalır.
Adam 1 - İnsanlara ne demeyi düşünüyorsun ? Kazayla vurduk
mu ? (kolundan tutar) Gel dışarı çıkalım, sonra döneriz...
Evden çıkarlar, sokak genel olarak tenhadır, yerde yatan cesedin başında bir
iki kişi toplanmış, adama ne olduğunu anlamak için dürtmektedirler, kimse
apartmandan çıkan iki kişiyi görmez bile. Adamlar, toplanmış insanlara hiç
bakmadan ters yöne doğru uzaklaşırlar.
6. SAHNE GÜNDÜZ / İÇ / 2. ADAMIN İŞYERİ
2. Adam iş yerindedir. Devlet dairesini andıran bir büro, noter ya da elektrik
idaresi olabilir. Adamın önünde yığınla kağıt durur, kağıtlara damga vurur,
kalemle bir şeyler yazar. Rutin bir iş yapmaktadır. Telefon çalar. Arayan
1. Adamdır.
Adam 2 - Alo…
Adam 1 - N'aber lan…
Adam 2 - Problem yok di mi…
Adam 1 - Yok yaa bir şey olduğu yok, her şey normal. Evde oturuyoruz işte…
Adam 2 - Akşama gel de bir yerlere takılalım.
Adam 1 - Para var mı para…
Adam 2 - Aldık avansı yaparız bi şeyler.
Adam 1 - Tamam ben seni almaya gelirim…
Adam 2 - Görüşürüz.
2. Adam telefonu kapayınca bir an şef görünümlü asık suratlı biriyle gözgöze gelir, aldırmaz.
7. SAHNE GECE / DIŞ / SOKAK
Bir meyhanenin kapısınrdan çıkarlar ve arabaya binerler. Araba hareket eder.
Bir süre yolalırlar, sessizlik devam eder. Tenhaca bir sokaktan geçerken aniden
yandaki yoldan önlerine bir araba çıkar, hızla döner ve önden devam eder,
direksiyondaki 1. Adam camdan bağırır.
Adam 1 - Yuh ulan ayı !
Adamın bağırmasıyla öndeki araba aniden durur. İki kişi arabada kalır. İçinden
yarma görünüşlü iki kişi iner arabaya doğru yaklaşır. Dayılanarak,
Yarma 1 - Ne diyon lan sen davar…
Arabanın şöför tarafına gelen iki kişi açık camdan daha bir laf etmesine fırsat bırakmadan 1. Adamın yakasına yapışır ve dışarı çıkartıp tartaklamaya başlarlar. 1. Adamın da karşılık vermesi üzerine kavga büyür yarmalar 1. Adamı dövmeye başlarlar. Arabada kalan 2. Adam iner ayırmak amacıyla araya girecekken bir başka yarma belirir, 2 . Adamı itekler.
Yarma 3 - Sen gir bakiim arabaya …
Kavga devam eder, 1. Adam ciddi şekilde dayak yer, artık
ayakta duramaz. Çuval gibi elden ele dolaşır. Bir an 1. ve 2. Adam gözgöze
gelirler. Hemen sonra 2. Adam yavaş hareketlerle dışarıda bekleyen 3. Yarmaya
hissetirmeden torpido gözünü açar.
Yakın planda çok sayıda silah patlaması görünür ve ardından sessizlik olur.
Geniş çekimde ateş edenin 2. Adam olduğu görünür, yıkılmış görünür. Bütün
yarmalar vurulmuştur. İkisi kımıldamaz, bir tanesi ise inlemektedir. 1. Adam
sendeleyerek 2. Adamın yanına gelir. Elinden silahı alır ve sendeleyen adamı
da vurur. Bir anlık sessizlikten sonra adamlar arabada birinin daha olduğunu
farkedip, birbirlerine bakarlar. Bu sırada arabanın kapısı açılır arabadan
inen filmin başındaki kadındır. Soğukkanlı biçimde adamylara yaklaşır.
Kadın - (1. Adama) Sen fena olmuşsun (diğerine döner) Etraftan kimse gelmeden bana gidelim, hem arkadaşına bakarız…
2. Adam arkadaşına bakar, o da kafasıyla olur anlamında
bir işaret yapar, arabaya binerler, araba hareket eder.
8. SAHNE İÇ / KADININ EVİ
Kadının evinin kapısının önüne gelirler. Kadın, arkalarından gelir, adamların
tersine çok sakindir. Kadının evinde tüm duvarlar ve eşyaların üzeri kırmızı
parlak bir kumaşla kaplıdır. Adamlar evin ortasında bir yere otururlar. 1.
Adam sendeleyerek yürürken,
Adam 1 - (İnleyerek) Ne biçim ev lan burası…
Otururlar, kadın bir bez getirir ve 1. Adama verir, adam yüzünü silerken,
Adam 1 - Unuttuğun silah başımıza ne işler açtı bak…
Kadın - (kendinden emin, küçümser bir edayla) Ben onu size deneyin diye bıraktım,
ayrıca size bir şey yapmadım… Bunlar olması gerekenlerdi…
Adam 1 - Siktir lan !
1. Adam silahı kadının üzerine boşaltır, kadın kanlar içinde yere yığılır. Adamlar evde dolanmaya başlarlar. Kapısı gri bir perde ile örtülü bir kapı bulurlar. Perdeyi araladıklarında aşağı doğru inen bir merdiven vardır. Merdiveninde, merdivenin sonundaki odanında duvarları parlak gri kumaşla kaplıdır ve kumaş hafif hafif dalgalanmaktadır. Merdivenden inerler. Oda bir labirentten oluşmaktadır. Labirentin duvarlarında da aynı renk kumaş vardır. Labirenti geçerler, labirentin bittiği yerde bir boşluk vardır. Zeminde, kıvranan, iğrenç görünümlü, yaklaşık 1.5-2m. boyunda elma kurduna benzeyen bir yaratık vardır. Yanına yaklaştıklarında kurdun şeffaf vücudunun içinde bir insan yüzü seçilir. Bu yüz hangi adam bakıyorsa onun yüzüdür. Adamlar şaşkınlık içindedirler.
Adam 1 - Bu ne yav ?
Adam 2 - Bilmiyorum… ama iğrenç…
Bu sırada kurtta kımıldanma olur ve konuşmaya başlar, Şeffaf derinin altındaki yüzün dudakları kımıldar ve konuşan yüz 1. ve 2. Adamın yüzü şeklinde değişir. Ses insan sesi gibi değil daha çok modüle edilmiş mekanik bir sestir.
Yaratık - Beni içinizde büyüttünüz… Şimdi de tanımıyorsunuz… Yakından bak, sana ne kadar da benziyorum… Sizin gibi milyonlarca insanın içinde de benim kardeşlerim büyüyor… (Hastalıklı şekilde güler) Ben içinizdekiyim…
Adamların şaşkınlıkları devam eder, silah hala 1. Adamın elinde durmaktadır. 2. Adam ise 1. Adamın arkasındadır. Bir silah sesi duyulur. 1. Adam arkadan vurulur, ne olduğunu anlamaz, diğerinin kendisini vurduğunu zanneder ve dönerek o da ona ateş eder. 2. Adam yere düşerken şaşırmış biçimde ağzından kelimeler dökülür.
2. Adam - N'oldu ?…
Odadaki sessizliği yürüyen bir topuklu kadın ayakkabısının tıkırtıları bozar. Yerde yatan adamların yanına gelen ayakların kameranın yükselmesi ile kadına ait olduğu anlaşılır. Üzerinde vurulmadan önceki kıyafeti vardır ve temizdir. Kadın elini yerde duran silaha uzatır ve silah havalanarak kadının eline gelir. Kameraya doğru yaklaşan kadın, silahı aynı adamlara da uzattığı gibi kameraya uzatarak konuşur.
Kadın - Siz de denemek ister misiniz ? (Bir süre bekler ve silahın namlusunu kameraya çevirir) Belki de denenmek istersiniz ?
Ardından ateş eder ve silahtan çıkan parlamayla görüntü kararır.
SONUÇ
Her şeyin sonunda bir kısa film daha yoktan varolmuş, ortaya çıkmış oldu.
Tüm bunların dışında Türkiye'de kısa filmin ne kadar ileri gidebileceği ve
ne kadar ileri gitmesi gerektiği üzerinde de durmak gerekiyor. Şöyle bir bakıldığında
bir sinemacının aslında kısa film yapması için hiç bir sebep yok hatta yapmaması
için çok sebep var.
Kısa film sinemanın motorudur dedik, sinemacılar kısa film ortamında deneyebilir,
araştırabilirler. En yenilikçi anlatımlar her zaman kısa filmlerde ortaya
çıkmaktadır.
Buna karşın Türkiye'de kısa film yapan insanın hayatına içsel deneyim kazandırmaktan
öteye geçemiyor: Kariyerine katkıda bulunamıyor çünkü kabul edilmiyor, ilgi
gösterilmiyor (para kazandırmadığı için olsa gerek!). Aslında tam bir deneyim
kazancından da söz edemiyoruz çünkü aşırı kısıtlı ortamlarda gerçekleştirildiği
için yaratıcı çoğu zaman bile bile yanlış yapıyor…
Yabancı ülkelerde özellikle Fransa ve İngiltere'de yerleşmiş sponsorluk sistemleri
ve ilgili yasalar, erişilmiş kültür düzeyi kısa film üretimini sistematik
hale getirmiş durumda. BBC ve Canal+ gibi TV kanalları her yıl belli sayıda
film çektirip bunları yayınlıyor ve ülkenin film üretecek insanlarına ciddi
bir katkıda bulunuluyor.
Sponsorluğun bir sistem haline gelmesi kısa film için şart çünkü kısa film ancak sponsorla çekilebilir. Biletle kısa film seyredildiği anda kısa film artık kısa film değildir. Ülkemizde ise yeni vergi yasası ile sponsoruk vergiden düşülebildiği halde firmalar hala vergi olarak verecekleri parayı taşa betona yatırarak yıllık döngüsel inşaatlarına devam ediyorlar.
Türkiye için söylenecek bir başka durum da, bir ya da daha fazla kısa film üretebilmiş birinin bunları koltuğunun altına alıp mesleği ile ilgili bir kuruluşun kapısını çalması durumunda dikkate alınmasının ihtimal dahilinde olmaması. Bu da kısa film yapanların filmlerini sadece 'kendileri' için yapmalarını bir zorunluluk haline getiriyor.
Sonuçta her türlü olumsuzluğa rağmen kısa film üretilmeye
devam edecek, kısa filme gönül vermiş insanlar herhalde hep olacak.
İçteki, benim 12. Kısa filmim ve herşeye rağmen yapmaya devam ediyorum…
Ahmet Sönmez, 1999
